Mở đầu thời pháp, Hòa thượng nhấn mạnh rằng đời sống của người xuất gia lấy giới, định, tuệ làm nền tảng, nhưng để thành tựu đạo nghiệp, mỗi hành giả cần nuôi lớn những phẩm chất căn bản của tâm. Trong kinh điển Nikāya, Đức Phật đã chỉ dạy năm pháp đưa đến sự tăng trưởng, thù thắng và thành tựu trên con đường tu tập, đó chính là Ngũ căn (Pañcindriyā), hay còn gọi là Ngũ quyền (Pañca Bala) khi được phát triển vững mạnh.

Theo lời giảng của Hòa thượng, pháp đầu tiên là Tín căn (Tín quyền). Đây là niềm tin chân chánh đối với Tam bảo, tin sâu nhân quả, tin vào con đường giải thoát mà Đức Phật đã chỉ bày. Đức tin không phải là sự tin tưởng mù quáng mà là niềm tin được xây dựng trên sự hiểu biết, trải nghiệm và thực hành. Người có tín căn vững chắc sẽ không dao động trước nghịch cảnh, không bị tà kiến lôi kéo, luôn giữ vững chí nguyện xuất gia và lý tưởng phụng sự Chánh pháp.

Pháp thứ hai là Tấn căn (Tấn quyền), tức tinh tấn trong tu học. Hòa thượng nhấn mạnh rằng tinh tấn là năng lượng giúp người tu vượt qua sự giải đãi, biếng nhác và các chướng duyên trên đường đạo. Đức Phật dạy người tu phải siêng năng đoạn trừ điều ác chưa sinh, ngăn điều ác đã sinh, phát triển điều thiện chưa sinh và tăng trưởng điều thiện đã sinh. Chính sự tinh chuyên không gián đoạn sẽ đưa hành giả từng bước tiến đến sự thanh tịnh của thân và tâm.

Pháp thứ ba là Niệm căn (Niệm quyền). Đây là khả năng ghi nhớ và tỉnh giác trong từng oai nghi, từng lời nói, hành động và ý nghĩ. Hòa thượng khuyến tấn đại chúng luôn thực tập chánh niệm trong mọi sinh hoạt hằng ngày, từ đi, đứng, nằm, ngồi cho đến học tập, lao tác và hành trì. Chánh niệm giúp hành giả nhận diện vọng tưởng, làm chủ thân tâm và không bị cuốn theo tham, sân, si.

Pháp thứ tư là Định căn (Định quyền). Định là sự an trú của tâm, không tán loạn trước các duyên bên ngoài. Khi tâm được định tĩnh, trí tuệ mới có điều kiện phát sinh. Hòa thượng chia sẻ rằng người tu muốn đạt được sự an ổn nội tâm cần kiên trì thực tập thiền định, giữ gìn giới luật nghiêm mật và sống trong môi trường thanh tịnh của Tăng đoàn. Chính sức mạnh của định sẽ giúp hành giả vượt qua những dao động của tâm thức và tiến gần hơn đến mục tiêu giải thoát.

Khép lại thời pháp, Hòa thượng triển khai pháp thứ năm là Tuệ căn (Tuệ quyền) – yếu tố viên mãn của Ngũ căn. Trí tuệ là sự thấy biết đúng như thật về bản chất của các pháp, nhận rõ vô thường, khổ, vô ngã để đoạn trừ chấp ngã và phiền não. Tuệ không hình thành từ tri thức suông mà được nuôi dưỡng từ giới, định và sự quán chiếu sâu sắc trong thực hành. Khi tín, tấn, niệm và định được vun bồi đầy đủ thì trí tuệ sẽ phát sinh, đưa hành giả đến giải thoát.

Hòa thượng cũng nhấn mạnh rằng năm pháp này không tồn tại riêng lẻ mà hỗ trợ, nâng đỡ lẫn nhau. Đức tin tạo động lực cho sự tinh tấn; tinh tấn làm tăng trưởng chánh niệm; chánh niệm dẫn đến định tâm; định tâm là nền tảng phát sinh trí tuệ. Khi năm căn được tu tập thuần thục sẽ trở thành Ngũ quyền, là sức mạnh nội tâm không gì lay chuyển, giúp người tu vượt qua mọi chướng ngại trên con đường hướng đến giác ngộ.

Buổi thuyết giảng diễn ra trong không khí trang nghiêm, thanh tịnh. Chư Tăng Ni tham dự đã nhất tâm lắng nghe và ghi nhận nhiều lời chỉ dạy thiết thực, xem đây là nguồn pháp bảo quý báu trong mùa An cư Kiết hạ. Thời pháp không chỉ giúp đại chúng hiểu rõ ý nghĩa của Ngũ căn – Ngũ quyền theo lời Phật dạy trong Kinh Trường Bộ mà còn khích lệ mỗi hành giả nỗ lực nuôi dưỡng đức tin, tinh tấn, chánh niệm, thiền định và trí tuệ, lấy đó làm hành trang vững chắc trên con đường tu học và hoằng dương Chánh pháp.